Dieta w zespole jelita drażliwego – część 2

W poprzednim poście pisałam o występowaniu oraz objawach zespołu jelita drażliwego. Jeśli podejrzewasz u siebie IBS warto wybrać się do gastrologa oraz dopasować do swojego zdrowia dietę.

Leczenie zespołu jelita drażliwego powinno obejmować wielodyscyplinarne podejście do pacjenta, czyli zawierać modyfikację diety, farmakoterapię, ewentualną suplementację oraz wsparcie psychologiczne.

Modyfikacja diety – co to jest FODMAP

Jeśli zmagasz się z jelitem drażliwym na pewno słyszałeś/aś nazwę FODMAP. Co to oznacza?

Ffermentujące węglowodany, czyli takie, które rozłożone przez bakterie jelitowe, dostarczają im energii;

Ooligosacharydy występujące w np. jęczmieniu, strączkach, warzywach itp. Ludzie stracili enzymy, które są konieczne do trawienia oligosacharydów, dlatego ich duża podaż w diecie może powodować wzdęcia, biegunki oraz bóle brzucha;

Ddisacharydy (dwucukry), najczęściej pojawiające się w naszej diecie to sacharoza i laktoza. Sacharoza to po prostu cukier stołowy, którym słodzisz herbatę. Najwięcej problemów sprawia tutaj laktoza – niedobór enzymu laktaza, który trawi laktozę jest bardzo popularny wśród ludzi – jednak nie występuje on u wszystkich, więc nie każdy musi odstawiać z tego powodu nabiał;

Mmonosacharydy, czyli głównie fruktoza;

A – znaczy and, czyli „i”;

Ppoliole, czyli alkohole cukrowe: ksylitol, mannitol, sorbitol, które wykorzystywane są jako substancje słodzące.

Troszeczkę tego dużo, prawda? Pewnie zastanawiasz się, czemu akurat te produkty a nie inne. Produkty FODMAP są aktywne osmotycznie, przyciągają dużo wody. Gdy znajdują się w Twoim jelicie cienkim, rozszerzają go. W jelicie grubym są fermentowane przez bakterie jelitowe powodując powstanie gazów, a co za tym idzie również rozszerzenie jelita, a w rezultacie bóle brzucha.

Produkty HIGH FODMAP

Pamiętaj, że wiele produktów wymienionych wyżej, czyli HIGH FODMAP są zdrowe, a ich niepotrzebna eliminacja może prowadzić do niedoborów np. wapnia, żelaza, cynku czy błonnika.

Wykluczenie tych produktów jest na jakiś czas, nie musisz rozstawać się z ulubioną potrawą do końca życia. Zwykle taka eliminacja trwa 3-4 tygodnie, niektóre źródła mówią 6-8 tygodni. Jednak należy pamiętać, aby eliminacja nie trwała dłużej niż 8 tygodni.

Co wykluczamy?

WARZYWA: czosnek, cebula, por, kalafior, brokuł, strączki

OWOCE: jabłko, gruszka, mango, śliwki, brzoskwinie, suszone owoce, soki, miód, ksylitom

NABIAŁ: produkty z laktozą

ZBOŻA: pszenica, jęczmień, żyto

Wykluczenie poszczególnych produktów zależy od Ciebie. Tak jak napisałam wcześniej, nie wszystkie HIGH FODMAP są niekorzystne. Najlepiej prowadzić dzienniczek żywieniowy, w którym będziesz notować, po których produktach czujesz się źle, a następnie produkty te wyeliminować.

Ponad 80% pacjentów odczuwa zmianę po wprowadzeniu diety ubogiej w FODMAP. Czasami poprawa następuje po kilku dniach, czasami potrzebne jest kilka tygodni.

Pomocna może się okazać aplikacja przygotowana przez Uniwersytet Monash. Aplikacja pokazuje nam produkty dozwolone oraz zakazane według kategorii. Aplikację znajdziesz w GooglePlay (jest ona płatna)

Porozmawiajmy o błonniku

Błonnik dzieli się na rozpuszczalny i nierozpuszczalny. Jeden jest pomocny w leczeniu IBS i łagodzi objawy – jest to błonnik rozpuszczalny, natomiast drugi nasila wzdęcia, ból oraz zaparcia – jest to błonnik nierozpuszczalny.

Błonnik rozpuszczalny występuje w świeżych owocach i warzywach, otrębach owsianych oraz suplementach. Źródłem błonnika nierozpuszczalnego są otręby pszenne, ziarna, orzechy, fasola, warzywa kapustne (kapusta, brukselka, brokuł), warzywa korzeniowe (seler, ziemniaki, marchew, buraki).

Nie musisz całkowicie eliminować błonnika nierozpuszczalnego, obserwuj swój organizm i zobacz czy jego źródła zaostrzają u Ciebie objawy zespołu jelita drażliwego. Większość produktów spożywczych zawiera oba rodzaje błonnika.

Zmiana nawyków żywieniowych

Zacznijmy od spożywania alkoholu oraz kofeiny – tutaj jak w przypadku innych produktów, musisz sprawdzić czy nasilają u Ciebie objawy – jeśli tak należy je wyeliminować lub ograniczyć. Tak samo należy postąpić w przypadku pikantnych potraw.

Ważna jest również regularność posiłków oraz ich objętość. Staraj się jeść mniej objętościowe posiłki, dokładnie przeżuwaj każdy kęs oraz pilnuj, aby w trakcie posiłku nic Cię nie rozpraszało.

Zwiększenie aktywności fizycznej oraz dbanie o prawidłową ilość  oraz jakość snu również jest pomocne w leczeniu zespołu jelita drażliwego.

Co ze stresem?

Przewlekły stres nasila objawy zespołu jelita drażliwego, co może blokować korzystny wpływ diety. Spróbuj znaleźć relaksujące czynności – bieganie, joga, może spacer z psem? W przypadku długotrwałego stresu warto wybrać się po pomoc do specjalisty.

Probiotyki

Pamiętaj, że probiotyki nie są lekiem na całe zło – nie należy ich stosować profilaktycznie. W przypadku zespołu jelita drażliwego pomocne są szczególnie dwa szczepy bakterii: Lactobacillus plantarum 299V oraz Lactobacillus rhamnosus GG. Pierwszy w nich znajdziesz w suplemencie SANPROBI IBS, drugi w DICOFOR 60. Pomocne jest również stosowanie Iberogastu.